به گزارش کردپرس، سیاست ترکیه در قبال اقلیم کردستان عراق، که سال‌ها بر همکاری نزدیک با حزب دموکرات کردستان و رهبران اربیل استوار بود، اکنون نشانه‌هایی از تغییر را بروز داده است. دیدار اخیر سفیر ترکیه در بغداد با بافل طالبانی، رئیس اتحادیه میهنی کردستان، از سوی ناظران به‌عنوان نشانه‌ای از آغاز فصل تازه‌ای در روابط آنکارا و سلیمانیه ارزیابی می‌شود.

این تحول در شرایطی رخ می‌دهد که روند صلح میان دولت ترکیه و حزب کارگران کردستان ترکیه یا پ.ک.ک وارد مرحله‌ای جدید شده و آنکارا تلاش می‌کند دامنه ارتباطات خود را با بازیگران مختلف کرد در عراق گسترش دهد.

آنیل بورا اینان، سفیر ترکیه در عراق، در چهارم ژوئن، با بافل طالبانی، رهبر اتحادیه میهنی و قباد طالبانی، معاون نخست‌وزیر اقلیم کردستان دیدار کرد. بر اساس اعلام دو طرف، محور گفت‌وگوها سرمایه‌گذاری، تجارت، تشکیل دولت جدید اقلیم و همکاری‌های دوجانبه بود.

هرچند مقامات دو طرف جزئیات بیشتری منتشر نکردند، اما این دیدار از آن جهت اهمیت دارد که نخستین ملاقات رسمی یک مقام بلندپایه دیپلماتیک ترکیه با رهبر اتحادیه میهنی طی چند سال گذشته به شمار می‌رود. روابط آنکارا و سلیمانیه در سال‌های اخیر به دلیل اتهام‌های ترکیه درباره نزدیکی اتحادیه میهنی به پ.‌ک‌.ک با تنش همراه بود.

صلح با پ‌ک‌ک و تغییر محاسبات آنکارا

به نوشته «امواج مدیا»، روند صلح میان ترکیه و پ‌ک‌ک یکی از مهم‌ترین عوامل تغییر رویکرد آنکارا نسبت به اتحادیه میهنی است.

ترکیه سال‌ها این حزب را به حمایت از پ‌ک‌ک متهم می‌کرد، اما اکنون سلیمانیه به یکی از کانال‌های اصلی ارتباطی در روند گفت‌وگوها تبدیل شده است. در مقابل، آنکارا نیز با اقداماتی از جمله لغو ممنوعیت پروازها به فرودگاه سلیمانیه، نشانه‌هایی از تمایل به عادی‌سازی روابط نشان داده است.

به باور تحلیلگران، ترکیه در شرایط جدید ترجیح می‌دهد تنها به یک شریک سیاسی در اقلیم متکی نباشد و ارتباط خود را با هر دو حزب اصلی کردستان عراق حفظ کند.

آیا جایگاه حزب دموکرات تضعیف می‌شود؟

با وجود گرم‌تر شدن روابط ترکیه و اتحادیه میهنی، بسیاری از کارشناسان معتقدند این تحول به معنای کاهش اهمیت حزب دموکرات کردستان برای آنکارا نیست.

مهمت آلاجا، پژوهشگر مسائل عراق، به امواج مدیا گفته است که سیاست ترکیه بیشتر در حال «بازتنظیم» است تا تغییر بنیادین. به گفته او، آنکارا همچنان در مسائل راهبردی، حزب دموکرات را شریک اصلی خود می‌داند.

کنترل گذرگاه مرزی ابراهیم خلیل، که مهم‌ترین مسیر تجاری میان عراق و ترکیه است، همچنان در اختیار حزب دموکرات قرار دارد و همین موضوع جایگاه این حزب را برای آنکارا حفظ کرده است.

اختلاف‌های داخلی اقلیم

تغییر رویکرد ترکیه همزمان با ادامه بن‌بست سیاسی در اقلیم کردستان رخ می‌دهد. با گذشت ماه‌ها از انتخابات پارلمانی، حزب دموکرات و اتحادیه میهنی هنوز بر سر تشکیل دولت جدید به توافق نرسیده‌اند.

اتحادیه میهنی در ماه فوریه با جنبش نسل نو ائتلاف کرد؛ اقدامی که برخی آن را تلاشی برای افزایش قدرت چانه‌زنی این حزب در برابر حزب دموکرات می‌دانند.

در همین حال، رقابت دو حزب در بغداد نیز ادامه دارد. اگرچه حزب دموکرات در انتخابات پارلمانی عراق کرسی‌های بیشتری به دست آورده، اما اتحادیه میهنی توانسته با جلب حمایت ائتلاف‌های شیعه و بخشی از جریان‌های سنی، موقعیت خود را در ساختار قدرت فدرال حفظ کند.

راهبرد جدید ترکیه

ترکیه همزمان با گسترش روابط با اتحادیه میهنی، تلاش کرده ارتباط خود را با دیگر بازیگران سیاسی عراق نیز تقویت کند. دیدار سفیر ترکیه با قیس خزعلی، رهبر عصائب اهل الحق، نیز در همین چارچوب ارزیابی می‌شود.

به باور ناظران، آنکارا اکنون در پی آن است که هم‌زمان با حفظ روابط نزدیک با اربیل، نفوذ خود را در سلیمانیه و بغداد نیز افزایش دهد؛ راهبردی که می‌تواند نقش ترکیه را در روند صلح با پ‌ک‌ک و تحولات آینده عراق پررنگ‌تر کند.

با این حال، به نظر نمی‌رسد این تغییر به معنای کنار گذاشتن متحد سنتی ترکیه در اقلیم باشد. حزب دموکرات کردستان همچنان قدرتمندترین بازیگر سیاسی اقلیم، کنترل‌کننده مهم‌ترین گذرگاه مرزی با ترکیه و یکی از تأثیرگذارترین احزاب کرد در معادلات عراق است.

به همین دلیل، آنچه امروز در سیاست آنکارا دیده می‌شود، بیش از آنکه چرخشی کامل باشد، تلاشی برای ایجاد توازن میان دو حزب اصلی کردستان عراق و افزایش دامنه نفوذ ترکیه در معادلات اقلیم و بغداد است.

منبع: امواج مدیا