در حالی که سال ۲۰۲۶ برای کردها با مجموعه‌ای از تحولات سیاسی ناامیدکننده بویژه در سوریه آغاز شد، جام جهانی فوتبال به صحنه‌ای برای نمایش موفقیت‌های کم‌سابقه ورزشکاران کرد تبدیل شده است که به باور ناظران، فراتر از یک دستاورد ورزشی، به نمادی از هویت و غرور کردها بدل شده است.
به گزارش کردپرس، «امبرین زمان» در تحلیلی برای المانیتور می‌نویسد که در شرایطی که پروژه خودگردانی کردها در شمال و شرق سوریه با فشارهای فزاینده روبه‌رو شده و امید کردها به حمایت خارجی نیز کاهش یافته است، عملکرد چشمگیر چند فوتبالیست کرد در جام جهانی ۲۰۲۶ روحیه تازه‌ای به جامعه کردها بخشیده است.
در صدر این موفقیت‌ها، دنیز اونداف، مهاجم ۲۹ ساله تیم ملی آلمان قرار دارد که با سه گل حساس، یکی از ستاره‌های اصلی رقابت‌ها شده است. اونداف که اصالتی کردی و ایزدی دارد، پس از درخشش مقابل ساحل عاج به یکی از چهره‌های محبوب جام جهانی تبدیل شد و تنها طی چند روز بیش از یک میلیون دنبال‌کننده جدید در شبکه‌های اجتماعی به دست آورد.
اهمیت موفقیت اونداف برای جامعه ایزدی نیز دوچندان است. او نخستین فوتبالیست ایزدی حاضر در جام جهانی محسوب می‌شود؛ جامعه‌ای که در سال ۲۰۱۴ قربانی نسل‌کشی داعش شد. سپان آجو، از بازماندگان اسارت داعش که اکنون در آلمان زندگی می‌کند، به المانیتور گفته است موفقیت اونداف «مرهمی بر زخم‌های ایزدی‌ها و کردها» است.
مراد اسماعیل، نماینده ایزدی پارلمان عراق نیز معتقد است حضور اونداف می‌تواند نسل جدید جوانان ایزدی را به حضور در عرصه ورزش حرفه‌ای ترغیب کند.
از کارگری در کارخانه تا ستاره جام جهانی
اونداف فرزند یک خانواده مهاجر کرد از منطقه ویران‌شهر ترکیه است که پدرش برای کار به آلمان مهاجرت کرد. او سال‌ها در کنار فوتبال در کارخانه کار می‌کرد و پس از تحمل سال‌ها ناکامی در لیگ‌های پایین، سرانجام در سال ۲۰۲۳ به باشگاه اشتوتگارت پیوست و اکنون به یکی از مهره‌های اصلی تیم ملی آلمان تبدیل شده است.
در این میان، تیم ملی عراق با اتکا به سیاست جذب استعدادهای بومی و مهاجر، به دژ اصلی ستارگان کُرد تبدیل شده است. ترکیب عراق با حضور ۶ بازیکن کُرد از جمله آکام هاشم و ریبین سولاقه در خط دفاعی، شاکله محکمی به خود گرفته است. در کنار آن‌ها، ستاره‌های خلاق و تکنیکی همچون میرخاس دوسکی، ایمار شیر، مارکو فرج و پدیده جوان و آینده‌دار آن‌ها یعنی یوسف امین، ستون‌های اصلی شیرهای بین‌النهرین را در این ماراتن جهانی تشکیل می‌دهند.
فوتبال؛ ابزاری برای شکستن کلیشه‌ها
مگان بودت، رئیس بخش پژوهش «مؤسسه صلح کردستان»، معتقد است کردها در سطح بین‌المللی معمولاً تنها با جنگ، درگیری یا مبارزه با داعش شناخته می‌شوند؛ در حالی که موفقیت ورزشکاران کرد نشان می‌دهد این جامعه در عرصه‌های فرهنگی، هنری، علمی و ورزشی نیز توانایی‌های قابل توجهی دارد.
به گفته او، موفقیت ورزشکاران کرد علاوه بر ایجاد غرور ملی، به شکستن کلیشه‌هایی کمک می‌کند که سال‌ها علیه کردها شکل گرفته است.
سال طلایی فوتبال کردها
موفقیت کردها تنها به جام جهانی محدود نمی‌شود. باشگاه آمداسپور برای نخستین بار به سوپرلیگ ترکیه صعود کرده و باشگاه الهلال الحسکه نیز برای نخستین بار به لیگ برتر سوریه راه یافته است.
صعود آمداسپور اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا این باشگاه طی سال‌های گذشته بارها هدف حملات نژادپرستانه و شعارهای ضدکردی هواداران تیم‌های رقیب قرار گرفته است. خود دنیز اونداف نیز سال گذشته در دیدار اشتوتگارت مقابل فنرباغچه با شعارهایی مانند «تروریست» و «خائن» از سوی بخشی از هواداران تیم حریف مواجه شد.
ناکامی ترکیه و واکنش کردها
در مقابل، تیم ملی ترکیه با وجود برخورداری از ستاره‌هایی مانند آردا گولر و کنان ییلدیز، هر دو دیدار نخست خود را با شکست پشت سر گذاشته و بدون گل زده در آستانه حذف از جام جهانی قرار گرفته است.
این ناکامی باعث شد بخشی از کاربران کرد در شبکه‌های اجتماعی واکنش‌های طعنه‌آمیزی نسبت به عملکرد تیم ملی ترکیه نشان دهند.
با این حال، نتایج یک نظرسنجی در سال ۲۰۲۳ نشان می‌دهد اکثریت کردهای ترکیه همچنان در مسابقات بین‌المللی از تیم ملی این کشور حمایت می‌کنند و تنها حدود ۹ درصد تمایلی به پیروزی ترکیه ندارند.
آینده‌ای وابسته به تحولات سیاسی
به نوشته المانیتور، حضور چهار بازیکن کرد در تیم ملی ترکیه و صعود آمداسپور به سوپرلیگ می‌تواند احساس تعلق بیشتری در میان کردهای این کشور ایجاد کند؛ اما تجربه گذشته نشان داده است که گشایش‌های سیاسی در قبال کردها معمولاً موقتی بوده و تداوم آن بیش از هر چیز به سیاست‌های دولت آنکارا وابسته است.
در چنین شرایطی، موفقیت‌های ورزشی برای بسیاری از کردها تنها یک پیروزی در زمین فوتبال نیست، بلکه فرصتی برای دیده‌شدن هویت، توانایی‌ها و جایگاه آنان در عرصه جهانی به شمار می‌رود