به گزارش کردپرس، در فصل جدید کاوش‌های گوبکلی‌تپه، محوطه ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو که از آن با عنوان «نقطه صفر تاریخ» یاد می‌شود، تعدادی بنای چهارگوش از زیر خاک بیرون آورده شد.

نجمـی کارول، هماهنگ‌کننده پروژه «تپه‌های سنگی» و رئیس هیئت کاوش گوبکلی‌تپه در ریحا (اورفا) در کردستان ترکیه، گفت هم‌زمان با ادامه فعالیت‌های حفاظتی در محوطه اصلی، عملیات کاوش در زمینی جدید در شمال سقف حفاظتی نیز آغاز شده است.

به گفته او، درختان زیتون این زمین پیش‌تر به محل دیگری منتقل شده‌اند و کاوش‌های امسال در محدوده‌ای به وسعت حدود هزار و ۵۰۰ مترمربع انجام می‌شود.

کشف بناها در نزدیکی سطح زمین

کارول گفت باستان‌شناسان کاوش را از یک سوی محوطه آغاز کرده و به‌سمت شمال ادامه داده‌اند: «درست در زیر سطح زمین، بناهایی چهارگوش متعلق به دومین دوره استقرار در گوبکلی‌تپه را کشف کردیم. نزدیکی آنها به سطح، این امکان را فراهم کرد که خیلی زود درباره طرح معماری و نظم استقرار اطلاعات به دست آوریم.»

او افزود کف برخی بناها نیز در مدت کوتاهی آشکار شده است؛ زیرا این بخش از محوطه در معرض فرسایش قرار داشته و قسمت‌های بالایی دیوارها از مدت‌ها پیش از بین رفته‌اند.

کارول همچنین گفت برخلاف نگرانی‌های اولیه، ریشه درختان زیتون آسیب گسترده‌ای به آثار وارد نکرده‌اند؛ بااین‌حال، بدون انتقال این درختان امکان کاوش در منطقه وجود نداشت.

احتمال استفاده مسکونی از سازه‌ها

رئیس هیئت کاوش گوبکلی‌تپه گفت نمونه‌های مشابه این بناهای چهارگوش پیش‌تر در بخش موسوم به «GT1» کشف شده بودند.

او توضیح داد در این سازه‌ها سنت استفاده از ستون‌های سنگی تضعیف شده و تعداد ستون‌ها در مقایسه با بناهای پیشین کاهش یافته است. چیدمان داخلی آنها نیز احتمال استفاده مسکونی را تقویت می‌کند.

کارول تأکید کرد این ارزیابی هنوز قطعی نیست و برای تعیین کارکرد بناها باید نمونه‌های خاک، به‌ویژه نمونه‌های به‌دست‌آمده از کف سازه‌ها، بررسی شوند.

به گفته او، کشف هم‌زمان بناهای عمومی و خانه‌های مسکونی در گوبکلی‌تپه نشان می‌دهد این محوطه تنها مرکزی آیینی و نیایشگاهی نبوده، بلکه مردم در آن زندگی نیز می‌کرده‌اند. الگویی مشابه در دیگر محوطه‌های پروژه «تپه‌های سنگی» نیز مشاهده شده است.

عملیات کاوش در بخش بناهای مدور واقع در دامنه گوبکلی‌تپه نیز ادامه دارد. پس از تکمیل بخش عمده مقاوم‌سازی سازه «C» در سال گذشته، امسال عملیات حفاظت از سازه «D» در حال انجام است و انتظار می‌رود تا پایان سال تکمیل شود.

منبع: آناتولی ترکی