به گزارش کردپرس، در جریان عملیات محوطهسازی در محله هِشترِک از توابع شهرستان تاریخی میدیات در استان ماردین، بقایای تاریخی ارزشمندی از زیر خاک بیرون آمد که به گفته پژوهشگران، متعلق به یک کلیسای کهن سریانی است.
مؤسسه تورعبدین با انتشار بیانیهای اعلام کرد بررسیهای مشترک این نهاد و کارشناسان اداره موزه نشان داده است که محل کشف آثار، بقایای کلیسای «مور آدای» است؛ کلیسایی متعلق به سده چهارم میلادی که از مهمترین مراکز مذهبی مسیحیان سریانی در منطقه به شمار میرفته است.
بر اساس این گزارش، کتیبههای کشفشده به خط کلاسیک سریانی «اِسترانجِلو» نوشته شدهاند و در واقع سنگنوشتههای مربوط به قبور روحانیان و خادمان کلیسا هستند.
کشف ۸ کتیبه تاریخی
«آدم جُشکون» رئیس مؤسسه تورعبدین و از متخصصان زبان و تاریخ سریانی، پس از بررسی میدانی محل اعلام کرد که یافتههای جدید، اطلاعات پیشین موجود در آرشیوهای تاریخی، از جمله اسناد «گرترود بل»، منابع تاریخی سریانی و روایتهای ساکنان محلی را تأیید میکند.
به گفته وی، در محل کاوش تاکنون ۱۱ قطعه سنگ بزرگ شناسایی شده که ۶ مورد از آنها دارای کتیبه هستند. همچنین دو کتیبه دیگر نیز در دیوار یک باغ در همان منطقه پیدا شده است.
بررسیهای اولیه نشان میدهد این کتیبهها متعلق به فاصله زمانی میان قرن هشتم تا چهاردهم میلادی هستند و اطلاعاتی درباره تدفین کشیشان، آموزگاران، خادمان و مسئولان کلیسا ارائه میدهند.
قدیمیترین کتیبه متعلق به سال ۷۷۲ میلادی
مؤسسه تورعبدین اعلام کرد که قدیمیترین تاریخ شناساییشده روی این سنگنوشتهها به سال ۷۷۲ میلادی بازمیگردد.
در یکی از این کتیبهها جملهای تاریخی ثبت شده که از «بازسازی و احیای کلیسا با همکاری کشیشان» خبر میدهد.
در متن کتیبهها نام روحانیانی چون «شموئیل»، «یوحنا»، «دانیال» و «صلیبا» دیده میشود. همچنین مشخص شده است که برخی از این سنگنوشتهها توسط فردی به نام «موشه» نگاشته شدهاند.
کشف بخشی از میراث فراموششده تورعبدین
در بیانیه مؤسسه تورعبدین آمده است که برای آغاز کاوشهای گستردهتر و مطالعات میدانی جامع، منتظر مجوز رسمی وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه هستند.
پژوهشگران همچنین تأکید کردند که روستای تاریخی اِشترِکو (Eştrako - ܐܫܬܪܟܐ) در گذشته میزبان چندین کلیسا از جمله مور آدای، مور دیمت، مور سوبو و کلیسای مریم مقدس بوده و یک گورستان بزرگ سریانی نیز در آن قرار داشته است.
به گفته تیم تحقیقاتی، بخشی از این گورستان و بقایای برخی از کلیساهای تاریخی منطقه نیز تاکنون شناسایی شدهاند.
این کشف تازه یکی از مهمترین یافتههای سالهای اخیر در منطقه تاریخی تورعبدین به شمار میرود؛ منطقهای که قرنها از مهمترین مراکز فرهنگی، مذهبی و زبانی مسیحیان سریانی در شمال میانرودان و کردستان بوده است.
نظر شما