به گزارش کردپرس، زنان شهرستان قاخزمان در استان قارص، امسال نیز مانند سال‌های گذشته از روزهای تابستان برای آماده‌سازی خوراکی‌های زمستانی استفاده می‌کنند. آنان از نخستین ساعات صبح تا نیمه‌شب، محصولاتی مانند لواشک توت، کومه، شیره و مربا را با روش‌های سنتی تهیه می‌کنند. این فعالیت دشوار تنها به ذخیره مواد غذایی برای فصل سرد محدود نمی‌شود. زنان بخشی از تولیدات خود را برای مصرف خانواده کنار می‌گذارند و بخش دیگری را می‌فروشند تا از این طریق بخشی از هزینه‌های زندگی خود را تأمین کنند.

افزایش قیمت لواشک توت به هزار لیر

شرمین آی درباره مراحل تهیه لواشک گفت کار با تکاندن درختان و جمع‌آوری توت‌ها آغاز می‌شود. زنان از شب، توت‌ها را می‌جوشانند تا پس از چند ساعت به مایعی غلیظ تبدیل شوند.

او افزود: «پس از آن، مایع را از صافی عبور می‌دهیم و صبح زود، آن را لایه‌لایه روی پارچه‌ها پهن می‌کنیم.»

سونای اوغور نیز گفت مایع غلیظ توت با طلوع آفتاب روی پارچه‌ها ریخته می‌شود تا در برابر نور خورشید خشک شود. سپس لایه‌های خشک‌شده را جدا می‌کنند تا لواشک به شکل نهایی خود برسد.

او افزود: «در این مرحله، مقداری را که قرار است بفروشیم از بخشی که برای مصرف زمستانی خودمان نگه می‌داریم، جدا می‌کنیم.»

زنان قاخزمان گفتند قیمت هر کیلوگرم لواشک توت که سال گذشته ۶۵۰ لیر بود، به‌دلیل افزایش هزینه‌های تولید و شرایط اقتصادی امسال به هزار لیر رسیده است.

تجربه‌ای که ۳۰ سال ادامه یافته است

ایپک آیدین که ۳۰ سال است این سنت را در قاخزمان ادامه می‌دهد، تولید شیره توت را فرایندی طولانی و پرزحمت توصیف کرد.

او گفت: «پس از جمع‌آوری، خشک‌کردن و جوشاندن توت‌ها، منتظر می‌مانیم تا شیره به غلظت لازم برسد. سپس آن را صاف می‌کنیم، دوباره می‌جوشانیم و بار دیگر از صافی می‌گذرانیم. این کار چند بار تکرار می‌شود. بعد از گرفتن کف روی شیره، آن را در سینی‌ها می‌ریزیم و زیر نور خورشید قرار می‌دهیم. در پایان نیز شیره را صاف کرده و داخل بطری‌ها می‌ریزیم.»

آیدین بخشی از محصولات باغ خود را برای فروش عرضه می‌کند و بخشی دیگر را برای خانواده و بستگانش کنار می‌گذارد. او گفت آماده‌سازی جمعی خوراکی‌های زمستانی اکنون به یکی از سنت‌های ریشه‌دار منطقه تبدیل شده است.

تولید خوراکی‌های طبیعی و بدون افزودنی

سِوگی گوندای، یکی دیگر از زنان فعال در این فرایند، با تهیه عصاره و شربت آلبالو، شیره شاه‌توت و مربای آلو، هم نیازهای زمستانی خانواده‌اش را تأمین می‌کند و هم از فروش این محصولات درآمد به دست می‌آورد.

او توضیح داد آلبالوها نیز مانند توت جمع‌آوری، خشک و سپس جوشانده می‌شوند و گفت: «این کار بسیار خسته‌کننده است و زحمت زیادی دارد. محصولات ما از میوه‌های طبیعی و بدون افزودنی تهیه می‌شوند. بخشی را خودمان مصرف می‌کنیم و بخشی را برای فروش کنار می‌گذاریم.»

گوندای افزود شربت آلبالو که یکی از نوشیدنی‌های ثابت سفره‌های عید در منطقه است، با همان دقت آماده می‌شود. به گفته او، زنان همچنین شاه‌توت را برای تهیه محصولات مختلف فراوری می‌کنند و این خوراکی‌ها در فرهنگ محلی افزون بر طعم، به‌دلیل خواصی که به آنها نسبت داده می‌شود، اهمیت دارند.

همیاری زنان برای حفظ یک سنت دیرینه

مهم‌ترین حامی زنان قاخزمان در این روزهای پرکار، همسایگانشان هستند. آنان به شیوه همیاری سنتی گرد هم می‌آیند، کنار دیگ‌ها نوبتی کار می‌کنند، سینی‌ها را زیر آفتاب می‌گذارند و مراحل طولانی صاف‌کردن و خشک‌کردن محصولات را با کمک یکدیگر انجام می‌دهند.

زنان با وجود افزایش هزینه‌های تولید و پایین‌بودن درآمد حاصل از این کار، همچنان این سنت را زنده نگه داشته‌اند؛ سنتی که هم به حفظ محصولات باغ‌های منطقه کمک می‌کند و هم امکان می‌دهد زنان با تکیه بر کار جمعی، بخشی از استقلال اقتصادی خود را تأمین کنند.