به گزارش کردپرس، مدیریت PKK در بیانیه‌ای درباره لایحه ارائه‌شده به پارلمان، متن پیشنهادی لایحه موسوم به قانون چارچوب را دارای خطاها و کاستی‌های جدی توصیف و اعلام کرد: «اگر اوجالان در شرایطی آزادانه زندگی و فعالیت نکند و هماهنگی این هیئت را بر عهده نگیرد، بسیاری از مواردی که قانون به آنها اشاره کرده است، محقق نخواهد شد.»

در روند صلح و جامعه دموکراتیک که با فراخوان ۲۷ فوریه ۲۰۲۵ عبدالله اوجالان، رهبر در بند PKK آغاز شد، بارها بر اهمیت قانونی‌شدن روند تأکید شده است. پیش‌نویس ۱۲ ماده‌ای «قانون چارچوب» که با عنوان «تقویت همبستگی ملی و یکپارچگی اجتماعی» و با موضوع مقررات قانونی تهیه شده است، پنجم آگوست به پارلمان ارائه شد.

متن کامل این بیانیه؛

«قانون چارچوب که ماه‌ها انتظار آن می‌رفت، در کمیسیون تصویب شد و در پارلمان نیز به تصویب خواهد رسید. در کنار کسانی که به‌شدت با این قانون مخالفت کرده‌اند، افراد و جریان‌هایی نیز بوده‌اند که از جنبه‌های مختلف آن را مورد انتقاد قرار داده‌اند. دم پارتی نیز بسیاری از کاستی‌ها و نارسایی‌های آن را در کمیسیون مورد انتقاد قرار داده و توضیح داده است که پس از این قانون چه اقداماتی باید انجام شود.

اوجالان پس از فراخوان دولت باغچه‌لی گفت که توانایی انتقال وضعیت درگیری ناشی از مسئله کرد به بستری حقوقی و سیاسی را دارد. او با فراخوان صلح و جامعه دموکراتیک در ۲۷ فوریه ۲۰۲۵، نقشه راه تحقق این امر را به‌روشنی ارائه کرد.

PKK براساس فراخوان اوجالان، برای پیشرفت روند صلح و جامعه دموکراتیک به مسئولیت‌های خود عمل کرده است. بر همین اساس، یک سال و نیم است که وضعیت نبود درگیری ادامه دارد.

زبان قانون چارچوب باید زبان صلح باشد، نه زبان جنگ

در جریان این روند، «کمیسیون همبستگی ملی، برادری و دموکراسی» در پارلمان با هدف برقراری صلح، دموکراتیک‌شدن و حل مسئله کرد تشکیل شد. در نتیجه گفت‌وگوهای این کمیسیون، گزارشی تهیه شد که باوجود کاستی‌های جدی، می‌توان آن را مهم ارزیابی کرد.

اوجالان در این روند، برای تصویب یک قانون چارچوب که مسیر دموکراتیک‌شدن و حل مسئله کرد را هموار کند، هم با مقام‌های دولتی و هم با دم پارتی و PKK در ارتباط و گفت‌وگو بوده است. ما نیز در این مدت، بحث‌ها و تحولات مربوط به قانون چارچوب را از نزدیک دنبال کردیم. دیدگاه‌ها و انتقادهای خود را درباره پیش‌نویس قانونی که به شیوه‌های مختلف به دست ما رسیده بود، از طریق بیانیه‌هایمان با افکار عمومی در میان گذاشتیم. پیش از هر چیز تأکید کردیم که زبان قانون چارچوب که صلح را هدف قرار می‌دهد، نباید زبان جنگ، بلکه باید زبان صلح باشد. همان‌گونه که اوجالان گفته است، توجه دادیم که قانون نباید ساده، محدود و فاقد کارکرد برای آینده باشد و باید حساسیت‌های متقابل را در نظر بگیرد. همچنین اعلام کردیم که برای تحقق اقداماتی که قانون پیش‌بینی می‌کند، باید آزادی و امکان فعالیت آزادانه اوجالان حتماً تأمین شود. از سوی دیگر، اهمیت این موضوع را نیز بیان کردیم که قانون باید تصویب قوانین دموکراتیک‌شدن و آزادی‌ها را در چارچوب گام‌هایی مشخص تضمین کند.

اوجالان پیش از بیانیه ما نیز از طریق هیئت دم پارتی، اهداف قانون چارچوب و چگونگی تنظیم آن را به اطلاع افکار عمومی رسانده بود. دم پارتی و نیروهای دموکراتیک نیز در جریان این روند، دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود را درباره قانون چارچوب مطرح کرده و دراین‌باره گفت‌وگوهایی انجام داده‌اند.

این قانون که ماه‌ها درباره آن بحث شده و مردم ما، ما و نیروهای دموکراتیک دیدگاه‌های خود را درباره آن بیان کرده‌اند، در کمیسیون عدالت پارلمان تصویب شد. به‌جز یک گرایش ضدکرد که با اقدامات تحریک‌آمیز با آن مخالفت کرد، دیگر نیروهای سیاسی آن را تأیید کردند.

این قانون دارای خطاها و کاستی‌های جدی است

این قانون دارای خطاها و کاستی‌های جدی است. پیشنهادهایی که در گزارش تهیه‌شده از سوی کمیسیون پارلمان درباره دموکراتیک‌شدن و حل مسئله کرد ارائه شده بود، در این قانون بازتاب نیافته است. از این نظر، قانون به‌طور کامل هدف خود را تأمین نکرده است. سخن‌گفتن صرف از خلع سلاح بدون استفاده از مفهوم کرد، نشان می‌دهد مسئله به‌صورت جامع مورد بررسی قرار نگرفته است. همان‌گونه که در محتوای قانون کاستی‌های جدی وجود دارد، زبان و مفاهیم به‌کاررفته نیز برای قانونی که صلح را هدف قرار می‌دهد، مشکلی جدی است. بی‌تردید این زبانی است که مردم و PKK نمی‌توانند آن را بپذیرند.

عملی شدن این روند از سوی PKK تنها زمانی ممکن است که اوجالان آزادانه زندگی و فعالیت کند

PKK و مردم ما تأکید کرده‌اند که اگر قرار است قانونی تصویب و روندی اجرا شود، این امر تنها در شرایطی ممکن خواهد بود که اوجالان آزادانه زندگی و فعالیت کند. این موضوع در هر فرصتی نیز بیان شده است. برداشتن و عملی‌کردن گام‌هایی درباره PKK تنها زمانی ممکن است که اوجالان آزادانه زندگی و فعالیت کند و این روند شخصاً به دست او مدیریت و هدایت شود. روند صلح و جامعه دموکراتیک با زندگی و فعالیت آزادانه اوجالان پیشرفت خواهد کرد. تمامی گام‌هایی که تاکنون به‌عنوان PKK برداشته‌ایم، با این پیش‌بینی بوده است که شرایط زندگی و فعالیت آزادانه اوجالان فراهم خواهد شد. دولت باغچه‌لی از همان روز نخست تعهد کرده است که حق امید اوجالان محقق خواهد شد.

اگر اوجالان هماهنگی هیئت را بر عهده نگیرد، بسیاری از موارد محقق نخواهد شد

دولت باغچه‌لی و مقام‌های حزب عدالت و توسعه (AKP) تأکید می‌کنند که این روند یک سیاست ورزی حکومتی است. تمامی سخنان نیز در راستای همین سیاست بیان می‌شوند. دولت باغچه‌لی تأکید کرده است که اوجالان در روند صلح و جامعه دموکراتیک، «هماهنگ‌کننده روند صلح و سیاسی‌شدن» خواهد بود. مقام‌های دولتی نیز این پیشنهاد دولت باغچه‌لی را پذیرفته‌اند؛ اما نقشی که اوجالان در این روند ایفا خواهد کرد، در قانون چارچوب مشخص نشده است. تنها به شکلی مبهم گفته شده هیئتی که به ریاست معاون رئیس‌جمهوری تشکیل می‌شود، می‌تواند هیئت‌های فرعی ایجاد کند. اگر اوجالان در شرایطی آزادانه زندگی و فعالیت نکند و هماهنگی این هیئت را بر عهده نگیرد، بسیاری از مواردی که در قانون آمده است، محقق نخواهد شد.

قانون با تحمیل‌های یک‌جانبه عملی نمی‌شود

از این نظر، چگونگی عملی‌شدن قانون اهمیت دارد. هر قانونی تنها در صورتی می‌تواند عملی شود که با راه و روش درست اجرا شود. شیوه، مسیر، روش و ادبیات اهمیت دارند؛ زیرا این قانون با تحمیل‌های یک‌جانبه عملی نخواهد شد. در چنین موضوع مهمی، مسیرها و روش‌های خلاقانه و راهگشا نیز اهمیت دارند. به‌طور خلاصه، این قانون تنها در صورتی قابل اجراست که زبان صلح مبنا قرار گیرد، عملی‌شدن آن به دست اوجالان هدایت و مدیریت شود و با قوانین دموکراتیک جدیدی که تصویب خواهند شد، تقویت شود.

قانون باید بدون تأخیر و با مقررات تأمین‌کننده دموکراتیک‌شدن به هدف خود برسد

این قانون با هدف برجسته‌کردن عرصه سیاست دموکراتیک بر مبنای دموکراتیک‌شدن پیش‌بینی شده است. فعالیت سیاسی دموکراتیک تنها از طریق دموکراتیک‌شدنی ممکن می‌شود که آزادی اندیشه و تشکل‌یابی را به‌طور کامل تأمین کند. از این نظر، این قانون چارچوب باید بدون تأخیر و با قوانین و اقداماتی که دموکراتیک‌شدن را تأمین می‌کنند، به هدف خود برسد. همان‌گونه که اوجالان و تمامی نیروهای دموکراتیک بیان کرده‌اند، این قانون باید یک آغاز باشد. تنها اگر قانونی باشد که زمینه تحولات بعدی را فراهم کند، می‌تواند نقش خود را به‌عنوان قانون چارچوب ایفا کند.

گریلاها اگر نتواند فعالیت سیاسی آزادانه کنند، نمی توانند سلاح را رها کرده، از کوه پایین بیایند

از گریلاها خواسته می‌شود سلاح‌های خود را کنار بگذارند و بازگردند. اگر آنان پس از رفتن به ترکیه نتوانند براساس آزادی اندیشه و تشکل‌یابی به فعالیت سیاسی دموکراتیک بپردازند و اگر به‌دلیل سخنان و فعالیت‌های سازمانی خود متهم و زندانی شوند، نه‌تنها گریلاها نمی‌توانند از کوه به دشت پایین بیایند، بلکه حتی سیاستمدارانی که به‌اجبار به اروپا رفته‌اند نیز قادر به بازگشت نخواهند بود. این تنها یک نمونه مشخص است. بی‌تردید دموکراتیک‌شدن و حل مسئله کرد ابعاد بسیار دیگری نیز دارد.

این قانون تنها آغازی برای تحولات مهم و در رأس آن حل مسئله کُرد است

این قانون یک آغاز است. برای حل تمامی مشکلات، در رأس آنها مسئله کرد، باید مبارزه برای دموکراتیک‌شدن گسترش یابد. از این نظر، مردم ما و تمامی نیروهای دموکراتیک باید برای دموکراتیک‌شدن و حل مسئله کرد سازمان‌دهی و مبارزه کنند. تنها در آن صورت، قانون تصویب‌شده می‌تواند به معنای واقعی نقش یک قانون چارچوب و چارچوب را ایفا و به آغازی برای تحولات مهم تبدیل شود.»